Osiem z jedenastu opublikowanych przypadków (73%) autosomalnego dominuj?cego zaburzenia rozwoju intelektualnego zwi?zanego z SET jest spowodowanych skróceniem DNM. Przedstawiono kolejne dwa przypadki 8- i 3-letnich dziewczynek polskiego pochodzenia b?d?cych nosicielami de novo heterozygotycznych wariantów skracaj?cych c.167_170del (p.Arg57Leufs*10) i c.128_131del (p.Arg44LeufsTer10) w genie SET w porównaniu z wcze?niej opublikowanymi fenotypami. Porównali?my równie? fenotyp zwi?zany z SET z fenotypami dobrze znanych autosomalnych dominuj?cych genów ID nale??cych do reaktomii genu SET (EP300, CREBBP, SETBP1, KMT2A, RAC1, CTCF).

Prezentowani pacjenci zostali zakwalifikowani do analizy WES w ramach programu kompleksowej diagnostyki ID w województwie warmi?sko-mazurskim (Polska) w latach 2020-2022. Analiza WES zosta?a przeprowadzona przy u?yciu platformy Illumina i zweryfikowana za pomoc? sekwencjonowania Sangera. Analiza segregacji wariantów w rodzinie potwierdzi?a status de novo wariantów SET zidentyfikowanych u probantów.

Lokalizacja wariantów w domenie I helisy (zwi?zek z procesem dimeryzacji) by?a zdominowana u chorych z DNM w genie SET – 70% (w tym 2 prezentowanych pacjentów). Najcz?stsz? zmian? nawracaj?c? obserwowan? u jednego i 5 opublikowanych pacjentów by? wariant SET c.167_170del. U naszych pacjentów zaobserwowano wcze?niej niezg?aszane objawy: nieprawid?owe wyrzynanie si? z?bów, hipoplazj? nerwu wzrokowego, miejscowe zgrubienie kory mózgowej, mioklonie niepadaczkowe, padaczk? o wczesnym pocz?tku z napadami ogniskowymi, utrzymuj?c? si? odpowied? na zaskoczenie z dobr? odpowiedzi? na benzodiazepiny, nadwra?liwo?? na kwas walproinowy jako inhibitor HDAC. Analiza porównawcza fenotypu genu SET poszerzonego o nowe objawy (??cznie 19 cech) z fenotypami z reaktomii wykaza?a naj?ci?lejsz? korelacj? z zespo?ami Menkego-Hennekama typu 1 i Wiedemanna-Steinera (11 cech wspólnych), a w przypadku fenotypu neurorozwojowego z autosomalnym dominuj?cym zaburzeniem rozwoju intelektualnego zwi?zanym z RAC1 (8 cech wspólnych).

Zaburzenia zwi?zane z SET mo?na uzna? za chromatynopati? z pewnymi gor?cymi punktami zlokalizowanymi w domenach bia?kowych zwi?zanych z procesem dimeryzacji i nadwra?liwo?ci? na inhibitory HDAC. W diagnostyce ró?nicowej nale?y wzi?? pod uwag? ?cis?? interferencj? mi?dzy fenotypami z reaktomii genu SET.